Çocuklara şekilleri öğretmek çok fazla kafa karışıklığına sebep olabilen bir konu; çünkü bazen çocuklarımız şekilleri biliyor sansak dahi yanılıyor olabiliriz. Çocukların şekilleri öğrenme biçimleri biz yetişkinlerden farklı olabilir; çünkü çocuklar nesnelerin adlarını ezberlemelerine rağmen formlarını oturtmakta zorluk çekebilirler. Bu sebeple, “çocuğum zaten şekilleri biliyor” diye düşünmek yerine, çocuklarımıza geometrik şekillerin form özelliklerini kavratmak da faydalı olabilir. Peki, çocuklara geometrik şekilleri öğretmenin faydaları nelerdir ve şekiller nasıl öğretilebilir?

Çocuklara Şekilleri Öğretmenin Yararları

• Nesneleri algılama becerisini artırabilir. Hepimizin bildiği gibi çocuklar nesneleri renk, boyut, doku ve şekil gibi birçok farklı yönleriyle algılayarak dünyayı tanımaya çalışırlar. Şekilleri ve özelliklerini bilen çocuklar ise yeni karşılaştıkları nesneleri daha fazla yönden algılamakta ve kullanım amaçlarını kavramakta daha başarılı olabilirler.

• İletişim becerilerini geliştirebilir. Herhangi bir objeyi tanımlarken, biçimsel özelliklerini de kullanabiliyor olmak, çocukların sözlü iletişim becerilerini de geliştirebilir. Örneğin, bir yelkenliyi tanımlarken ismini bilmese dahi “üçgen gemi” kalıbını kullanarak, kendini ifade edebilir.

• Yaratıcılığını artırabilir. Şekilleri öğrenen çocuklar, çizgi bazlı çizimlerini geliştirerek, farklı şekilleri çizmeye ve bu şekilleri bir araya getirerek yeni nesneler oluşturmaya başlayabilir. Ayrıca, gördükleri herhangi bir nesneyi, biçimsel özelliklerine göre parçalara ayırarak çizmeyi de öğrenebilirler.

• Sınıflandırma becerisini geliştirebilir. Biz yetişkinler gibi çocuklar da öğrenirken, kategorize etme metodunu sıklıkla kullanabilirler. Nesneleri kare, yuvarlak, üçgen gibi kategorilere ayırabilen çocuklar, özelliklerini kavramakta da daha az zorlanabilirler. Örneğin, bir nesnenin yuvarlak olduğunu kavrayan çocuk, ona hiç dokunmasa ya da onunla oynamasa dahi yuvarlanacağını tahmin edebilir.

• Okula hazırlık sağlayabilir. Hepimizin bildiği gibi çocuklar yazı yazmayı öğrenmeden önce, çizgiler ve değişik şekiller çizerek, kaleme hâkim olmayı ve harflerin biçimlerini oluşturabilmeyi öğrenirler. Okul öncesinde geometrik şekilleri öğrenen çocuklar, bu süreci daha hızlı geçirebilir ve yazı yazmakta daha az zorlanabilirler.

Çocuklara Şekilleri Öğretmek İçin İpuçları

• 1 yaşından itibaren, çocuklara şekilleri öğretmek için ahşap bloklar kullanılabilir. Çocuklar bu bloklarla oynarken, şekillerin biçimsel özelliklerini ve boşlukta kapladıkları alanları kavrayabilirler.

• Şekilleri öğrenen çocuklarla şekilleri kategorize etmeye dayalı oyunlar oynanarak, şekillerin benzer ve farklı özelliklerini kavramaları sağlanabilir.

• Çocukların nesneleri ağızlarına atarak boğulma tehlikelerinin azaldığı yaşlarda, lego benzeri oyuncaklarla tanışmaları sağlanabilir. Bu oyuncaklar sayesinde çocuklar, kare ve dikdörtgenlerin üst üste gelerek binaları oluşturduğunu ya da üçgenlerin evlerin çatılarında kullanıldığını öğrenebilirler. (‘Çocuk Gelişiminde Oyuncak Seçimi Nasıl Olmalıdır?’ yazımıza göz atarak, çocuğunuzun hangi yaşta hangi oyuncaklarla oynayabileceği hakkında fikir alabilirsiniz.)

• Lego benzeri oyuncaklar, çocukların şekillerin adlarını öğrenmekle kalmayıp formlarını algılamalarını da kolaylaştırabilir.

• Çocukların şekilleri öğrendiğinden emin olmak için, şekil tombalası da oynayabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, bir torbanın içine birbirinden farklı şekildeki nesneleri koymak ve çocuğunuzdan torbanın içini eliyle yoklayarak, söylediğiniz şekli bulmasını istemek.

• Çocukların biçimsel özellikleri daha net kavrayabilmesi için, öğrendiği şekilleri oyuncakları dışındaki nesnelerle de bağdaştırması sağlanabilir. Örneğin, yelkenli gördüğünüzde onun üçgen olduğunu söylemeniz ya da “vazonun şekli ne sence?” gibi sorularla çocuğunuzu yönlendirmeniz, şekilleri daha net kavramasını sağlayabilir.

• Şekilleri öğrenmenin bir diğer önemli kuralının da şekilleri kağıt üzerinde tanımak olduğunu söyleyebiliriz. Bu sebeple, çocuğunuzla şekillerin çizimleri ile ahşap blokları eşleme oyunu oynayabilirsiniz.

• Şekilleri iki boyutlu algılamayı geliştirmek için çizim ve boyama denemeleri de yapabilirsiniz. Böylece hem birlikte keyifli vakit geçirebilir hem de çocuğunuzun gelişimine katkı sağlayabilirsiniz.

• Çocukların şekilleri öğrenmesi için tasarlanan boyama kitaplarından yardım alabilirsiniz.

• Eğer evde yapılacak aktiviteleri kendiniz hazırlamak istiyorsanız, kübik bir resmin renksiz çıktısını alabilir ve birlikte boyayabilirsiniz. Her bir şekli farklı renge boyamak ya da şekilleri sırayla boyamak gibi kurallar koyduğunuz sürece, son derece faydalı bir etkinlik olabilir.

Çocuklara şekilleri öğretmek için kullanılabilecek yöntemleri sizler için bir araya getirmeye çalıştık; ancak her çocuğun öğrenme şekli farklı olduğu için, çocuğunuzu gözlemleyerek en uygun yöntemi seçmenizi tavsiye ederiz. Örneğin, çocuğunuz işitsel yolla öğrenmeye yatkınsa, şekillerle ilgili şarkıları birlikte öğrenebilir ya da masabaşı etkinliklerinden keyif alıyorsa, oyun hamurları ile şekiller oluşturabilirsiniz.