Mutlu, özgüveni yüksek, kendiyle ve çevresindeki insanlarla barışık bireylerin, genellikle mutlu birer çocukluk dönemi geçirdiğini söyleyebiliriz. Çocukluk dönemindeki bu mutluluğun sebepleri ise doğru ebeveynlik, eğitim yöntemleri, doğru yaklaşım ve çocukları anlamak gibi birçok faktörün bir araya gelmesi olarak düşünülebilir. Biz de geleceğin mutlu ve özgür bireylerini yetiştirmek isteyen ebeveynler olarak, çocuklarımıza nasıl yaklaşmamız gerektiğini öğrenebilir ve mutlu çocuklar yetiştirebiliriz. Peki, mutlu çocuklar yetiştirmenin püf noktaları nelerdir ve çocuklarımıza nasıl davranmalıyız?

Çocuğunuza Koşulsuz Sevgiyi Hissettirin

Sevildiğini hissetmek hele ki koşulsuz bir biçimde sevildiğini bilmek, birçok insanı çok mutlu edebilir ve kendini güvende hissetmesini sağlayabilir; çünkü koşulsuz sevginin temelleri çok daha sağlam algılanabilir.

• Çocuklarımıza “seni her halinle seviyorum.”, “Sınavın bir önemi yok; sen benim biricik oğlumsun/ kızımsın.” gibi beceriden ya da başarıdan bağımsız bir sevgi sunmak da çocuklarımızın özgüveni yüksek, mutlu ve huzurlu bireyler olmasını sağlayabilir.

• Öte yandan, “Sınavını geçmezsen seni bir daha sevmeyeceğim.”, “Yaramaz çocukları kimse sevmez.” gibi sevgiyi koşullandıran cümleler, en ufak bir hata yaptığında bile çocuklarımızın güvensiz, huzursuz ve yetersiz hissetmesine sebep olabilir.

Kıyaslamak Yerine Takdir Etmeyi Deneyin

Başkaları ile kıyaslanmak, yetişkin bireyleri bile yetersiz ve mutsuz hissettirebilir; çünkü neticede bir başkası kadar başarılı olamasa dahi her insan emek harcamaktadır ve takdir edilme ihtiyacı duyabilir.

• Çocuklarımıza onları takdir ettiğimizi söylemek, derslerinde/ sanatta ya da bir spor dalında ilerleme kat ettiğinde başarısının farkında olduğumuzu göstermek ve en iyisi olmak zorunda hissettirmemek çok önemli olabilir. Bu sayede, çocuklarımız kendi yetenekleri ve ilgi alanlarına daha fazla saygı duyabilir, motive olabilir ve en önemlisi, takdir edildiği için mutlu ve özgüvenli çocuklar olabilirler.

• Çocuklarımızı hep en iyisi olmaya zorlamak ve kendilerinden daha başarılı çocuklarla kıyaslamak ise zamanla çocuğun yetersizlik hissinin artmasına, özgüven ve iletişim sorunlarına neden olabilir.

Çocuğunuza Yapabileceği Sorumluluklar Verin

Ofiste, sokakta veya evde, herhangi bir işi başarı ile tamamlamak ve başarıyı tatmak, kendimizi mutlu hissetmemizin yanı sıra özgüvenimizin ve saygımızın artmasını da sağlayabilir. Bu duyguları, çocukluktan itibaren geliştirmek ve beslemek ise çok daha faydalı olabilir.

• Odasını toplamak, masayı kurmak, kedinin mama ve suyunu tazelemek gibi gelişim düzeyine uygun sorumlulukları yerine getiren çocuğun başarı hissi daha kolay tatmin olabilir ve öz saygısı artabilir. Küçük yaşta inşa edilen öz saygı ve güven, mutlu bir yetişkinin temellerini atabilir. Çocuğunuzun gelişim düzeyine uygun sorumluluklar ve faydalar hakkında bilgi almak isterseniz Çocuk Gelişiminde Bilinmesi Gerekenler başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

• Bazı ebeveynler çocuklara okulu dışında sorumluluk vermemeyi, derslerine odaklanması için bir fırsat olarak görse dahi kendini tek alanda geliştiren çocukların hem akademik başarısızlık karşısında yaşadığı hayal kırıklığı daha büyük olabilir hem de özgüven sorunlarına daha açık olabilirler.

Çocuğunuza Zaman Ayırın

Bir insana değer verdiğinizi ve sevdiğinizi söylemenin bir diğer etkili yolu da ona zaman ayırmak olabilir ve özellikle çocukları mutlu etmek için çok etkili bir yol olduğu söylenebilir.

• Çocuklar tahmin ettiğimizden çok daha fazla gözlem yapabilir ve çıkarımlarda bulunabilirler. Buna, günlük rutin içinde birlikte geçirilen vakit ile sadece kendisine ayrılan vakti ayırt etmek de dahil. Süresi önemli olmamakla birlikte, çocuklarımızla geçirdiğimiz kaliteli zamanlar hem mutlu hatıralar olarak hafıza da yer edebilir hem de aramızdaki ilişkiyi güçlendirebilir. Bu zamanlar için, çocuklarla evde yapılacak etkinliklerden bize en uygununu seçebiliriz ya da çocuğumuza kitap okuyabiliriz.

• Özellikle henüz okul çağına gelmemiş çocuklar, sosyal becerilerini geliştirmek için en çok anne ve babalarına ihtiyaç duyabilir ve aksi takdirde, yalnızlıkla çok erken yaşlarda boğuşmak zorunda kalabilirler.

Çocuğunuzla Şakalaşın

Şakalaşmak keyifli vakit geçirmenin yanı sıra stresle başa çıkmak ya da kendi ile daha barışık bir birey olmaya da fayda sağlayabilir. Espri anlayışını çocuklukta geliştirmek ise çok daha fazla yararı beraberinde getirebilir.

• Hepimizin bildiği gibi şakalaşmak, çocuğumuzla keyifli vakit geçirmemizi ve çocuğumuzun mutlu anılar biriktirmesini sağlayabilir. Ayrıca çocuklarla şakalaşmak, farklılıklarını mizahi bir biçimde öğrenmelerini, kendileriyle daha barışık bireyler olmalarını ve sosyal yaşama hazırlanmalarını da sağlayabilir.

• Bazen çocukların en büyük mutsuzluk sebebi, kendilerine olan güvenlerinin kırılması, farklılıklarını kabullenmekte zorlanmaları ve sonucunda akran zorbalığı ile baş etmek zorunda kalmaları olabilir. Çocuğumuzun her an yanında olamayacağımız için onu böyle bir zorluğa hazırlamak adına mizah anlayışını geliştirmeyi ve olumlamayı da birer seçenek olarak değerlendirebiliriz.

Çocukların Psikolojik Gelişimi Hakkında Bilgi Edinin

Çocuk gelişimi dendiğinde birçoğumuzun aklına fiziksel ve biyolojik gelişim gelse dahi çocukların psikolojik gelişimi de oldukça önemli ve dikkat gerektiren bir konu olabilir.

• Çocuklarımızın psikolojik gelişimi hakkında bilgi sahibi olmak, hangi gelişim düzeyinde nasıl davranışlar sergilemesinin normal olduğunu kavramamızı ve çocuğumuzu anlamamızı kolaylaştırabilir. Örneğin; çocukların ilk okula kadar benmerkezci düşünmesinin normal bir gelişim evresi olduğunu bilirsek, onu yargılamak, tersini yapmaya zorlamak gibi, iyi niyetli dahi olsa, mutsuz edici davranışlara başvurmayız.

• Çocuklarımızın psikolojik gelişimi hakkında yeterli bilgiye sahip olmamak ise onları özgür ve mutlu çocuklar olarak yetiştirmeye çalışırken dahi mutsuz etmemize ve travmalar bırakmamıza sebep olabilir. Örneğin; hepimizin özgür, kendi ayakları üzerinde durabilen çocuklar yetiştirmek istememize rağmen, 2,5 yaşını henüz doldurmamış bir çocuğu yalnız kalmaya, bizsiz de uyumaya alıştırmaya zorlarsak, ayrılık korkusu denen çok doğal bir olguyu göz ardı etmiş oluruz ve çocuğumuzda mutsuzluğa ve özgüven sorunlarına neden olabiliriz.

Mutlu çocuklar yetiştirmek için yapmamız gerekenleri, 6 başlık altında toplamaya ve açıklamaya çalıştık; ancak hatırlatmak isteriz ki her çocuk kendine özgüdür ve çocukların ihtiyaçları, mutluluk sebepleri ve sorunları birbirinden farklı olabilir. Çocuğunuz için en doğru olanı bulmak ve onu mutlu etmek, en çok sizin gözlemlerinizle mümkün olabilir.